सामवेदः/कौथुमीया/संहिता/पूर्वार्चिकः/अथारण्यार्चिकः

इन्द्र ज्येष्ठं न आ भर ओजिष्ठं पुपुरि श्रवः ।

यद्दिधृक्षेम वज्रहस्त रोदसी ओभे सुशिप्र पप्राः ॥ ५८६ ॥

इन्द्रो राजा जगतश्चर्षणीनामधिक्षमा विश्वरूपं यदस्य ।

ततो ददाति दाशुषे वसूनि चोदद्राध उपस्तुतं चिदर्वाक् ॥५८७ ॥

यस्येदमा रजोयुजस्तुजे जने वनं स्वः ।

इन्द्रस्य रन्त्यं बृहत् ॥५८८ ॥

उदुत्तमं वरुण पाशमस्मदवाधमं वि मध्यमं श्रथाय ।

अथादित्य व्रते वयं तवानागसो अदितये स्याम ॥ ५८९ ॥

त्वया वयं पवमानेन सोम भरे कृतं वि चिनुयाम शश्वत् ।

तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥ ५९० ॥

इमं वृषणं कृणुतैकमिन्मां ॥ ५९१ ॥

स न इन्द्राय यज्यवे वरुणाय मरुद्भ्यः ।

वरिवोवित्परिस्रव ॥ ५९२ ॥

एना विश्वान्यर्य आ द्युम्नानि मानुषाणां ।

सिषासन्तो वनामहे ॥ ५९३ ॥

अहमस्मि प्रथमजा ऋतस्य पूर्वं देवेभ्यो अमृतस्य नाम ।

यो मा ददाति स इदेवमावदहमन्नमन्नमदन्तमद्मि ॥ ५९४ ॥

त्वमेतदधारयः कृष्णासु रोहिणीषु च ।

परुष्णीषु रुशत्पयः ॥५९५ ।।

अरूरुचदुषसः पृश्निरग्रिय उक्षा मिमेति भुवनेषु वाजयुः ।

मायाविनो ममिरे अस्य मायया नृचक्षसः पितरो गर्भमादधुः ॥५९६ ।।

इन्द्र इद्धर्योः सचा सम्मिश्ल आ वचोयुजा ।

इन्द्रो वज्री हिरण्ययः ॥५९७ ।।

इन्द्र वाजेषु नोऽव सहस्रप्रधनेषु च ।

उग्र उग्राभिरूतिभिः ॥५९८ ।।

प्रथश्च यस्य सप्रथश्च नामानुष्टुभस्य हविषो हविर्यत् ।

धातुर्द्युतानात्सवितुश्च विष्णो रथन्तरमा जभारा वसिष्ठः ॥५९९ ।।

नियुत्वान्वायवा गह्ययं शुक्रो अयामि ते ।

गन्तासि सुन्वतो गृहं ॥६०० ।।

यज्जायथा अपूर्व्य मघवन्वृत्रहत्याय ।

तत्पृथिवीमप्रथयस्तदस्तभ्ना उतो दिवं ॥६०१ ।।

मयि वर्चो अथो यशोऽथो यज्ञस्य यत्पयः ।

परमेष्ठी प्रजापतिर्दिवि द्यामिव दृंहतु ॥ ६०२ ॥

सं ते पयांसि समु यन्तु वाजाः सं वृष्ण्यान्यभिमातिषाहः ।

आप्यायमानो अमृताय सोम दिवि श्रवांस्युत्तमानि धिष्व ॥ ६०३ ॥

त्वमिमा ओषधीः सोम विश्वास्त्वमपो अजनयस्त्वं गाः ।

त्वमातनोरुर्वा३न्तरिक्षं त्वं ज्योतिषा वि तमो ववर्थ ॥ ६०४ ॥

अग्निमीडे पुरोहितं यज्ञस्य देवमृत्विजं ।

होतारं रत्नधातमं ॥ ६०५ ॥

ते मन्वत प्रथमं नाम गोनां त्रिः सप्त परमं नाम जनान् ।

ता जानतीरभ्यनूषत क्षा आविर्भुवन्नरुणीर्यशसा गावः ॥ ६०६ ॥

समन्या यन्त्युपयन्त्यन्याः समानमूर्वं नद्यस्पृणन्ति ।

तमू शुचिं शुचयो दीदिवांसमपान्नपातमुप यन्त्यापः ॥ ६०७ ॥

आ प्रागाद्भद्रा युवतिरह्नः केतून्त्समीर्त्सति ।

अभूद्भद्रा निवेशनी विश्वस्य जगतो रात्री ॥ ६०८ ॥

प्रक्षस्य वृष्णो अरुषस्य नू महः प्र नो वचो विदथा जातवेदसे ।

वैश्वानराय मतिर्नव्यसे शुचिः सोम इव पवते चारुरग्नये ॥ ६०९ ॥

विश्वे देवा मम शृण्वन्तु यज्ञमुभे रोदसी अपां नपाच्च मन्म ।

मा वो वचांसि परिचक्ष्याणि वोचं सुम्नेष्विद्वो अन्तमा मदेम ॥ ६१० ॥

यशो मा द्यावापृथिवी यशो मेन्द्रबृहस्पती ।

यशो भगस्य विन्दतु यशो मा प्रतिमुच्यतां ।

यशस्व्या३स्याः सं सदोऽहं प्रवदिता स्यां ॥ ६११ ॥

इन्द्रस्य नु वीर्याणि प्रवोचं यानि चकार प्रथमानि वज्री ।

अहन्नहिमन्वपस्ततर्द प्र वक्षणा अभिनत्पर्वतानां ॥ ६१२ ॥

अग्निरस्मि जन्मना जातवेदा घृतं मे चक्षुरमृतं म आसन् ।

त्रिधातुरर्को रजसो विमानोऽजस्रं ज्योतिर्हविरस्मि सर्वं ॥ ६१३ ॥

पात्यग्निर्विपो अग्रं पदं वेः पाति यह्वश्चरणं सूर्यस्य ।

पाति नाभा सप्तशीर्षाणमग्निः ॥ ६१४ ॥

भ्राजन्त्यग्ने समिधान दीदिवो जिह्वा चरत्यन्तरासनि ।

स त्वं नो अग्ने पयसा वसुविद्रयिं वर्चो दृशेऽदाः ॥६१५ ।।

वसन्त इन्नु रन्त्यो ग्रीष्म इन्नु रन्त्यः ।

वर्षाण्यनु शरदो हेमन्तः शिशिर इन्नु रन्त्यः ॥६१६ ।।

सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात् ।

स भूमिं सर्वतो वृत्वात्यतिष्ठद्दशाङ्गुलं ॥६१७ ।।

त्रिपादूर्ध्व उदैत्पुरुषः पदोऽस्येहाभवत्पुनः ।

तथा विष्वङ्व्यक्रामदशनानशने अभि ॥६१८ ।।

पुरुष एवेदं सर्वं यद्भूतं यच्च भाव्यं ।

पादोऽस्य सर्वा भूतानि त्रिपादस्यामृतं दिवि ॥६१९ ।।

तावानस्य महिमा ततो ज्यायांश्च पूरुषः ।

उतामृतत्वस्येशानो यदन्नेनातिरोहति ॥६२० ।।

ततो विराडजायत विराजो अधि पूरुषः ।

स जातो अत्यरिच्यत पश्चाद्भूमिमथो पुरः ॥६२१ ।।

मन्ये वां द्यावापृथिवी सुभोजसौ ये अप्रथेथाममितमभि योजनं ।

द्यावापृथिवी भवतं स्योने ते नो मुञ्चतमंहसः ॥६२२ ।।

हरी त इन्द्र श्मश्रूण्युतो ते हरितौ हरी ।

तं त्वा स्तुवन्ति कवयः परुषासो वनर्गवः ॥६२३ ।।

यद्वर्चो हिरण्यस्य यद्वा वर्चो गवामुत ।

सत्यस्य ब्रह्मणो वर्चस्तेन मा सं सृजामसि ॥६२४ ।।

सहस्तन्न इन्द्र दद्ध्योज ईशे ह्यस्य महतो विरप्शिन् ।

क्रतुं न नृम्णं स्थविरं च वाजं वृत्रेषु शत्रून्त्सुहना कृधी नः ॥६२५ ।।

सहर्षभाः सहवत्सा उदेत विश्वा रूपाणी बिभ्रतीर्द्व्यूद्नीः ।

उरुः पृथुरयं वो अस्तु लोक इमा आपः सुप्रपाणा इह स्त ॥६२६ ।।

अग्न आयूंषि पवस आसुवोर्जमिषं च नः ।

आरे बाधस्व दुच्छुनां ॥ ६२७ ॥

विभ्राङ्बृहत्पिबतु सोम्यं मध्वायुर्दधद्यज्ञपतावविह्रुतं ।

वातजूतो यो अभिरक्षति त्मना प्रजाः पिपर्ति बहुधा वि राजति ॥ ६२८ ॥

चित्रं देवानामुदगादनीकं चक्षुर्मित्रस्य वरुणस्याग्नेः ।

आप्रा द्यावापृथिवी अन्तरिक्षं सूर्य आत्मा जगतस्तस्थुषश्च ॥ ६२९ ॥

आयं गौः पृश्निरक्रमीदसदन्मातरं पुरः ।

पितरं च प्रयन्त्स्वः ॥ ६३० ॥

अन्तश्चरति रोचनास्य प्राणादपानती ।

व्यख्यन्महिषो दिवं ॥ ६३१ ॥

त्रिंषद्धाम वि राजति वाक्पतङ्गाय धीयते ।

प्रति वस्तोरह द्युभिः ॥ ६३२ ॥

अप त्ये तायवो यथा नक्षत्रा यन्त्यक्तुभिः ।

सूराय विश्वचक्षसे ॥ ६३३ ॥

अदृश्रन्नस्य केतवो वि रश्मयो जनां अनु ।

भ्राजन्तो अग्नयो यथा ॥ ६३४ ॥

तरणिर्विश्वदर्शतो ज्योतिष्कृदसि सूर्य ।

विश्वमाभासि रोचनं ॥ ६३५ ॥

प्रत्यङ्देवानां विशः प्रत्यङ्ङुदेषि मानुषान् ।

प्रत्यङ्विश्वं स्वर्दृशे ॥ ६३६ ॥

येना पावक चक्षसा भुरण्यन्तं जनां अनु ।

त्वं वरुण पश्यसि ॥ ६३७ ॥

उद्द्यामेषि रजः पृथ्वहा मिमानो अक्तुभिः ।

पश्यञ्जन्मानि सूर्य ॥ ६३८ ॥

अयुक्त सप्त शुन्ध्युवः सूरो रथस्य नप्त्र्यः ।

ताभिर्याति स्वयुक्तिभिः ॥ ६३९ ॥

सप्त त्वा हरितो रथे वहन्ति देव सूर्य ।

शोचिष्केशं विचक्षण ॥ ६४० ॥